Polonya’da Şirket Kuruluşu, Oturum ve Vatandaşlık Süreçlerine İlişkin Bilgi Bülteni
- Giriş
Polonya’da şirket kurmak, tek başına oturum izni veya vatandaşlık hakkı sağlamamaktadır. Bununla birlikte, fiilen faaliyet gösteren bir şirket üzerinden, ilgili şartların sağlanması kaydıyla geçici oturum izni alınması ve ilerleyen aşamalarda süresiz ikamet statüsü ile vatandaşlık başvurusunda bulunulması mümkündür.
Genel başvuru yolu esas alındığında bu süreç, beş yıllık yasal ve kesintisiz ikametin ardından AB uzun dönemli ikamet izni alınması ve bu statüyle üç yıl daha ikamet edilerek vatandaşlık başvurusunda bulunulması şeklinde ilerlemektedir. Başvuruların değerlendirilme süreleri ve başvuru sahibinin koşulları, toplam süreyi etkileyebilmektedir.
Bültende yer verilen bilgiler, düzenlendiği tarihteki mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır. Başvuru şartları, harçlar ve mali eşikler her başvuru öncesinde yeniden kontrol edilmelidir.
- Şirket Türünün Seçimi ve Limited Şirket Kuruluşu
Polonya’da oturum izni bulunmayan bir Türk vatandaşının değerlendirebileceği şirket türlerinden biri limited şirkettir (Sp. z o.o.). Asgari sermaye tutarı 5.000 PLN’dir. Kural olarak ortaklar, şirket borçlarından şahsen sorumlu değildir. Şirkete ortak olunması ve yöneticilik yapılması, ilgili şartların sağlanması hâlinde oturum izni başvurusuna dayanak oluşturabilmektedir.
Basit anonim şirket (PSA), 1 PLN sermayeyle kurulabilmekte olup özellikle yatırım almayı planlayan teknoloji girişimleri bakımından değerlendirilebilmektedir.
Şahıs işletmesi (JDG) kurulması ise yabancının vatandaşlığına ve Polonya’daki hukuki statüsüne bağlıdır. Polonya’da oturum izni bulunmayan bir Türk vatandaşı bakımından bu seçenek, kural olarak ilk aşamada kullanılamamaktadır. Kalıcı oturum, AB uzun dönemli ikamet, AB Mavi Kart, belirli aile birleşimi izinleri veya Karta Polaka gibi statüler, şahıs işletmesi kurma imkânı sağlayabilmektedir.
Polonya’da şirket kuruluşu, kurucuların ülkeye gitmesine gerek olmaksızın gerçekleştirilebilmektedir. Kuruluş için iki temel yöntem bulunmaktadır:
- S24 portalı üzerinden kuruluş: Standart şirket sözleşmesi kullanılarak kuruluş işlemleri elektronik ortamda yürütülmektedir. İşlemler birkaç gün ila iki hafta içinde tamamlanabilmektedir. Harç ve ilan giderleri yaklaşık 350 PLN’dir.
Tüm kurucuların sistem tarafından kabul edilen nitelikli elektronik imzaya veya Polonya’nın elektronik kimlik doğrulama sistemine (Profil Zaufany) sahip olması gerekmektedir. Türkiye’de kullanılan elektronik imzaların bu sistemlerde kullanılabilirliği ayrıca kontrol edilmelidir.
- Noter aracılığıyla kuruluş: Şirket sözleşmesi, mevzuatın izin verdiği sınırlar içinde ortakların ihtiyaçlarına göre düzenlenebilmektedir. Harç ve ilan giderleri yaklaşık 600 PLN olup noter ücreti ayrıca ödenmektedir.
Kurucular, Türkiye’de noter tarafından düzenlenen, apostil şerhi taşıyan ve Lehçeye yeminli tercümesi yapılan vekâletname aracılığıyla temsil edilebilmektedir. Böylece Polonya’ya gitmeden kuruluş işlemlerinin yürütülmesi mümkün olmaktadır.
Kuruluş sürecindeki temel işlemler şunlardır:
- Sicil kurallarına uygun bir ticaret unvanı, faaliyet kodları (PKD) ve Polonya’da bir iş adresi belirlenir. Sanal ofis adresi kullanılabilmekle birlikte, oturum başvurusunda şirketin fiilî faaliyetlerini gösteren belgeler önem taşır.
- Şirket, Ulusal Mahkeme Sicili’ne (KRS) elektronik ortamda tescil edilir. Vergi numarası (NIP) ve istatistik numarası (REGON) otomatik olarak tahsis edilir.
- Sermayenin ödenmesi ve şirket adına ticari banka hesabı açılması işlemleri, seçilen kuruluş yönteminin gerekliliklerine göre tamamlanır. Bazı bankalar, yöneticinin şubeye şahsen başvurmasını isteyebilmektedir.
- Gerçek faydalanıcılar, tescili izleyen 14 iş günü içinde Gerçek Faydalanıcılar Merkezi Sicili’ne (CRBR) bildirilir.
- Şirketin faaliyetlerine göre gerekli vergi kayıtları tamamlanır ve muhasebe düzeni oluşturulur. Limited şirketlerde tam kapsamlı muhasebe kayıtlarının tutulması zorunludur.
- Kuruluş Sonrasındaki Yükümlülükler
Vergi, muhasebe ve sosyal güvenlik yükümlülüklerinin düzenli olarak yerine getirilmesi, şirketin fiilen faaliyet gösterdiğinin ortaya konulması bakımından önemlidir. Yetkili makam, oturum başvurusunu değerlendirirken bu kayıtları da incelemektedir.
- Vergiler: Genel kurumlar vergisi oranı %19’dur. Küçük ve yeni kurulan şirketler bakımından, ilgili şartların sağlanması hâlinde %9 oranı uygulanabilmektedir. Dağıtılan kâr payları üzerinden genel olarak %19 stopaj alınmaktadır. Türkiye’de mukim ortaklar bakımından Türkiye ile Polonya arasındaki çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması hükümleri ayrıca değerlendirilmelidir. Genel KDV oranı %23’tür.
- Elektronik fatura (KSeF): Şirketler arası işlemlerde elektronik fatura yükümlülüğü, 2026 yılında başlayan geçiş takvimi kapsamında uygulanmaktadır. Şirketin kapsama giriş tarihi, istisnalar ve yaptırımlar ayrıca kontrol edilmelidir.
- Sosyal güvenlik (ZUS): Yöneticiye genel kurul kararına dayanılarak ücret ödenmesi hâlinde, kural olarak %9 sağlık primi gündeme gelmektedir. İş sözleşmesi kapsamında yapılan ödemelerde ise sosyal güvenlik primleri ayrıca doğmaktadır. Tek ortaklı limited şirketlerde tek ortağın, ücret almasa dahi sosyal güvenlik yükümlülükleri bulunabilmektedir. Ortaklık yapısı belirlenirken bu yükümlülükler de değerlendirilmelidir.
- Yıllık raporlama: Finansal tabloların hesap döneminin sona ermesinden itibaren üç ay içinde hazırlanması, altı ay içinde onaylanması ve yasal süresi içinde KRS’ye sunulması gerekmektedir. Bu tablolar, oturum başvurusunda şirketin mali durumunu gösteren temel belgeler arasındadır.
- Vize ve Geçici Oturum İzni Başvurusu
Türk vatandaşlarının Polonya’ya girişinde, pasaport türü ve varsa muafiyetler dikkate alınarak vize şartı değerlendirilmelidir. Oturum izni başvurusu, başvuru sahibinin Polonya’da yasal olarak bulunduğu dönemde yapılmalıdır.
Şirket faaliyetine dayalı süreçlerde, iş faaliyeti amacıyla düzenlenen uzun süreli ulusal vize (D tipi) değerlendirilebilmektedir. Başvuruda KRS kaydı, iş planı ve mali yeterliliği gösteren belgeler istenebilmektedir.
Polonya’ya girişin ardından, Yabancılar Kanunu’nun 142. maddesi kapsamında iş faaliyeti yürütmek amacıyla geçici oturum izni başvurusunda bulunulabilmektedir. İzin en fazla üç yıl için verilebilmekte ve ilgili şartlar çerçevesinde kişinin kendi şirketinde yöneticilik yapmasını da kapsamaktadır. Şirkette pay sahibi olmayan yöneticiler bakımından ise geçici oturum ve çalışma izni süreci ayrıca değerlendirilmelidir.
Şirketin aşağıdaki şartlardan en az birini sağlaması gerekmektedir:
- Başvurudan önceki yıl, şirketin bulunduğu bölgedeki ortalama aylık brüt ücretin en az 12 katı tutarında gelir elde etmiş olması.
- Mevzuatta aranan nitelikleri taşıyan en az iki kişiyi, son bir yıldır belirsiz süreli iş sözleşmesiyle ve tam zamanlı olarak istihdam ediyor olması.
- Bu şartları gelecekte sağlayabilecek kaynaklara sahip olduğunu veya bu yönde faaliyet yürüttüğünü; yatırım, istihdam planı ve sözleşmeler gibi belgelerle ortaya koyması.
Yeni kurulan şirketlerde ilk başvuru, çoğunlukla üçüncü seçeneğe dayanmaktadır. Bu nedenle iş planı, ticari sözleşmeler ve banka hareketleri önem taşımaktadır. Yenileme başvurularında ise şirketin fiilî faaliyetleri ile gelir ve istihdam durumu değerlendirilmektedir.
Başvuru sahibinin ayrıca düzenli ve yasal gelir, sağlık sigortası ve Polonya’da barınma şartlarını sağlaması gerekmektedir. Gelir eşiği, 2026 yılı için tek kişi bakımından aylık net yaklaşık 1.010 PLN, aile üyesi başına ise yaklaşık 823 PLN olarak belirtilmektedir. Başvuru tarihinde geçerli tutarlar ayrıca kontrol edilmelidir. Gelir, yöneticilik ücretine ilişkin karar veya iş sözleşmesi gibi belgelerle ortaya konulabilmektedir.
Başvuru usulü: 27 Nisan 2026 tarihinden itibaren oturum başvuruları MOS portalı üzerinden elektronik ortamda yapılmaktadır. Başvuru, sistemin kabul ettiği elektronik imza yöntemiyle imzalanmaktadır. İzin türüne göre 340–640 PLN başvuru harcı ve ayrıca 100 PLN kart ücreti ödenmektedir.
Başvurunun yapılması, yasal kalışın devamı ve parmak izi işlemleri bakımından öngörülen usul şartlarının da yerine getirilmesi gerekmektedir. Elektronik başvuru belgesinin hukuki etkisi, başvurunun türü ve tamamlanma durumu dikkate alınarak değerlendirilmelidir.
Başvuru, mevcut vize veya oturum izni sona ermeden yapılmalıdır. Büyük şehirlerde başvurunun sonuçlandırılması aylar sürebilmektedir. Ret kararına karşı, tebliğden itibaren 14 gün içinde itiraz edilebilmektedir.
- AB Uzun Dönemli İkamet İzni
Şirket faaliyetine dayalı geçici oturum izni bulunan kişiler bakımından, süresiz ikamet statüsüne geçişte başlıca seçenek AB uzun dönemli ikamet iznidir.
Bu izin için genel olarak aşağıdaki şartlar aranmaktadır:
- Başvurudan hemen önceki beş yıl boyunca Polonya’da yasal ve kesintisiz olarak ikamet edilmiş olması.
- İlgili dönem boyunca düzenli ve yasal gelir elde edildiğinin belgelenmesi.
- Sağlık sigortasının ve konut kullanımına ilişkin belgelerin sunulması.
- Mevzuatta kabul edilen belgelerle en az B1 düzeyinde Lehçe yeterliliğinin kanıtlanması.
Kesintisiz ikamet şartı bakımından, tek seferde altı ayı veya beş yıllık dönemde toplam on ayı aşan yurt dışı kalışları önem taşımaktadır. Mevzuatta öngörülen istisnalar ayrıca değerlendirilmelidir.
İş faaliyeti amacıyla verilen geçici oturum izni kapsamında geçen sürelerin tamamı, beş yıllık ikamet süresinin hesabında dikkate alınmaktadır. AB uzun dönemli ikamet izni süresiz olup Polonya’da çalışma ve şahıs işletmesi kurma bakımından da haklar sağlamaktadır.
“Kalıcı oturum izni” (pobyt stały) ise AB uzun dönemli ikamet izninden farklı bir statüdür. Polonya vatandaşıyla evlilik veya Karta Polaka sahipliği gibi belirli hukuki nedenlere dayanılarak verilmektedir.
Genel başvuru yolu kapsamında, AB uzun dönemli ikamet izni veya kalıcı oturum izniyle Polonya’da üç yıl kesintisiz olarak yaşayan kişiler, diğer şartları da sağlamaları hâlinde yetkili voyvodalık makamına vatandaş olarak tanınma başvurusunda bulunabilmektedir.
Başvuruda düzenli gelir, konut üzerinde hukuken geçerli kullanım hakkı ve Lehçe yeterliliği gibi şartlar aranmaktadır. Başvuru sahibinin kamu düzeni ve güvenliği bakımından engel teşkil eden bir durumunun bulunmaması da gerekmektedir. Polonya vatandaşıyla evli olanlar ve Karta Polaka sahipleri gibi belirli gruplar bakımından farklı süre ve şartlar uygulanabilmektedir.
Cumhurbaşkanı kararıyla vatandaşlık verilmesi de mümkündür. Ancak bu yol, yetkili makamın takdirine bağlı olduğundan, başvuru sürecinin planlanmasında kesin bir seçenek olarak değerlendirilmemelidir.
Polonya’da yatırım karşılığında doğrudan vatandaşlık sağlayan bir program bulunmamaktadır. Polonya, vatandaşlık kazanılması için Türk vatandaşlığından çıkılmasını şart koşmamakta; Türk hukuku da birden fazla vatandaşlığa imkân tanımaktadır.
Mevzuat değişikliği çalışmaları: Vatandaşlık için aranan ikamet süreleri, dil yeterliliği ve diğer başvuru şartları hakkında değişiklik önerileri gündeme gelebilmektedir. Bu öneriler, yürürlüğe girmedikçe mevcut başvuru şartlarını değiştirmemektedir. Başvuru planlaması yapılırken yürürlükteki hükümler ile varsa geçiş düzenlemeleri esas alınmalıdır.
- Aile Üyelerinin Durumu
Başvuru sahibine verilen oturum izni, eş ve çocukları kendiliğinden kapsamamaktadır. Aile üyelerinin hukuki durumlarının ve başvuru seçeneklerinin ayrıca değerlendirilmesi gerekmektedir.
Aile birleşimi izninde genel olarak, asıl başvuru sahibinin belirli sürelerle ve gerekli nitelikteki oturum izinleriyle Polonya’da ikamet etmiş olması aranmaktadır. Geçici oturum izinlerine dayalı başvurularda, kural olarak en az iki yıllık ikamet şartı gündeme gelmektedir. İzinlerin süresi ve diğer özel şartlar ayrıca incelenmelidir.
İlk yıllarda değerlendirilebilecek seçeneklerden biri, eşin şirkete ortak ve yönetici olarak katılarak kendi adına oturum izni başvurusunda bulunmasıdır. Bu durumda eşin de başvuru şartlarını bağımsız olarak sağlaması gerekmektedir.
Çocukların devlet okullarında eğitim imkânı bulunmaktadır. Aile üyeleri, gerekli şartların sağlanması hâlinde sigortalı kişinin sağlık sigortasından yararlanabilmektedir.
- Sermaye, Faaliyet Planı ve Sık Yapılan Hatalar
Limited şirket için öngörülen 5.000 PLN tutarındaki asgari sermaye, tek başına oturum izni alınması bakımından yeterlilik sağlamamaktadır. Şirketin faaliyet giderlerini, planlanan yatırımları ve varsa yönetici ücretini karşılayabilecek bir bütçe oluşturulmalıdır.
İlk izin döneminde şirketin fiilî faaliyetlerinin geliştirilmesi ve iş planının uygulanması önem taşımaktadır. Yenileme başvurularında şirketin gelir, istihdam ve faaliyet durumunun yeterli belgelerle ortaya konulamaması, ret riskini artırabilmektedir.
Polonya’da alınan oturum izni, diğer Schengen ülkelerinde kısa süreli seyahat imkânı sağlayabilmekle birlikte, başka bir ülkede kendiliğinden çalışma hakkı vermemektedir. Seyahatlerde genel olarak herhangi bir 180 günlük dönem içinde 90 günlük kalış sınırı dikkate alınmalıdır.
Bir takvim yılında Polonya’da 183 günden fazla bulunulması veya kişisel ya da ekonomik menfaatlerin merkezinin Polonya’da olması, vergi mukimliği bakımından önem taşımaktadır. Türkiye ile Polonya arasındaki çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması hükümleri de somut duruma göre değerlendirilmelidir.
Süreçte sık karşılaşılan hatalar şunlardır:
- Şirketin kurulmasının ardından fiilî ticari faaliyet yürütülmemesi.
- Faaliyetlerin fatura, sözleşme ve banka kayıtlarıyla belgelenmemesi.
- Tek ortaklı şirketlerde sosyal güvenlik yükümlülüklerinin gözden kaçırılması.
- Vize veya oturum izni süresi sona erdikten sonra başvuru yapılması.
- Yurt dışında geçirilen sürelerin kesintisiz ikamet şartına etkisinin dikkate alınmaması.
- Lehçe yeterliliği için gerekli hazırlıkların ertelenmesi.
İ.Sonuç
Polonya’da şirket kurulması, tek başına oturum izni veya vatandaşlık hakkı sağlamamaktadır. Şirketin fiilen faaliyet göstermesi ve her başvuru aşamasında aranan şartların sağlanması gerekmektedir.
Şirket yapısı ve faaliyet bütçesi belirlenirken vergi ve sosyal güvenlik yükümlülükleri, oturum izninin yenilenme şartları, ikamet süreleri ve dil yeterliliği birlikte değerlendirilmelidir. Ticari faaliyetlerin düzenli olarak belgelenmesi ve başvuruların süresinde yapılması, sürecin sağlıklı yürütülmesi bakımından önem taşımaktadır.
Mevzuatta yapılabilecek değişiklikler de dikkate alınarak her başvuru öncesinde güncel şartlar kontrol edilmeli ve süreç, başvuru sahibinin kişisel ve ticari koşullarına göre planlanmalıdır.
Saygılarımızla,
Gülaç Hukuk Bürosu