1. Giriş

İtalya Cumhuriyeti, ekonomik olarak kendi kendine yeterli olan ve aktif çalışma faaliyeti yürütmeksizin ülkede ikamet etmek isteyen yabancı uyruklu kişilere yönelik olarak Residenza Elettiva (Seçilmiş İkamet / Pasif Gelir Vizesi) rejimini uygulamaktadır.[1] Bu vize türü, İtalyan göç hukukunda uzun süredir yer alan ve özellikle emekliler, yatırım gelirine sahip kişiler ve düzenli pasif gelir elde eden bireyler için öngörülmüş bir oturum modelidir.[2]

Residenza Elettiva rejimi, digital nomad (dijital göçebe) veya çalışma temelli oturum programlarından farklı olarak:

5. Başvurucunun İtalya’da herhangi bir çalışma faaliyeti yürütmemesini, ve
5. Gelirinin tamamen İtalya dışı kaynaklı ve pasif nitelikte olmasını esas almakta olup, bu yönüyle klasik yatırım temelli “Golden Visa” programlarından ve aktif çalışma esasına dayalı oturum modellerinden hukuki olarak ayrılmaktadır.

Bu rejim, klasik yatırım temelli oturum programlarından farklı olarak, başvurucuya herhangi bir sermaye yatırımı yükümlülüğü getirmeksizin, İtalya dışı kaynaklı pasif gelir ile İtalya’da ikamet imkânı tanıyan özel bir uzun süreli oturum statüsü sağlamaktadır.

2. İtalya Pasif Gelir Vizesi Kapsamında Sağlanan Hak ve İmkânlar

İtalya’da uygulanan Residenza Elettiva vizesi, başvurucuya herhangi bir yatırım zorunluluğu getirmeksizin doğrudan uzun süreli oturum ve yasal ikamet statüsü kazandırmaktadır.

Bu çerçevede, ilgili mevzuat kapsamında başvurucular:

5. İtalya’da 1 yıl süreli yasal oturum hakkı elde etmekte,
5. Bu süre sonunda gerekli şartların devam etmesi halinde oturum iznini uzatma imkânına sahip olmakta,
5. İtalya’da çalışma faaliyeti yürütmeksizin ikamet edebilmekte,
5. Uzun vadede ise kalıcı oturum ve vatandaşlığa giden sürece dahil olabilmektedir.

Söz konusu statü, doğrudan vatandaşlık sağlamamakla birlikte, düzenli ve kesintisiz ikamet koşullarının sağlanması halinde 5 yıl sonunda kalıcı oturum, 10 yıl sonunda ise vatandaşlık başvuru hakkı doğurabilmektedir.[3]

3. İtalya Pasif Gelir Oturum Statüsü ile Sağlanan Avantajlar

İtalya’da Residenzia Elettiva vizesi kapsamında elde edilen oturum izni, başvurucuya yalnızca ulusal düzeyde değil, aynı zamanda Avrupa Birliği bağlamında da önemli avantajlar sağlamaktadır.

• Schengen Bölgesi İçerisinde Serbest Dolaşım : İtalya’da geçerli bir oturum iznine sahip olan dijital göçebeler, Schengen mevzuatı uyarınca 180 günlük dönem içerisinde 90 günü aşmamak kaydıyla diğer Schengen ülkelerine vizesiz seyahat edebilme hakkına sahiptir.

Bu kapsam; Almanya, Fransa, Hollanda ve İspanya gibi Avrupa’nın başlıca ekonomik merkezlerini içermekte olup, başvurucuya geniş bir coğrafi mobilite ve sosyal / ticari temas ağına erişim sağlamaktadır.

• Oturumun Hukuki Güvencesi ve Uzatılabilir Oluşu : İtalya’da geçerli bir oturum iznine sahip olan dijital göçebeler, Schengen mevzuatı uyarınca 180 günlük dönem içerisinde 90 günü aşmamak kaydıyla diğer Schengen ülkelerine vizesiz seyahat edebilme hakkına sahiptir.

İtalya’ya giriş yapan başvurucuların, ülkeye varış tarihinden itibaren 8 gün içerisinde “permesso di soggiorno” (oturum izni) başvurusunda bulunmaları zorunludur.[4]

Başvurunun kabul edilebilmesi için:

5. Başvurucunun yıllık en az 31.000 EUR tutarında düzenli gelir elde ettiğini ispat etmesi,
5. Mali yeterliliğini ortaya koyması,
5. Kalış süresi boyunca geçerli kapsamlı sağlık sigortasına sahip olması temel şartlar arasında yer almaktadır.
5. İlk aşamada verilen oturum izni 1 yıl süreli olup, gerekli şartların devam ettiğinin ispatı halinde uzatılabilir niteliktedir.

Bu vize türüne başvuru yapmak için;

5. Yurtdışında emekli maaşı veya emeklilik aylığı almaya devam edecek emekliler
5. Düzenli olarak gelir getiren kiralık mülklere sahip kişiler
5. Yatırım fonlarından elde edilen gelirler, temettüler veya faizler sayesinde rahat bir yaşam sürdüren yatırımcılar
5. Mali açıdan bağımsız olan ve güvenilir gelir kaynaklarına sahip bireyler
5. İtalya'yı kalıcı yurtları yapmayı açıkça hedefleyenler
5. Kayıtlarında sürekli olarak istikrarlı mali durumları, iyi konumda konutları ve kapsamlı sağlık sigortaları bulunan kişiler uygun adaylar olarak değerlendirilmektedir.

• Aile Bireylerinin Dahil Edilmesi : Residenza Elettiva (Pasif Gelir) vizesi kapsamında başvurucu, ilgili mevzuat ve konsolosluk uygulamaları çerçevesinde eşini ve 18 yaş altındaki çocuklarını İtalya’ya getirme hakkına sahiptir.

Aile birleşimi kapsamında yapılacak başvurularda, başvurucunun gelir seviyesinin aile bireylerini kapsayacak şekilde artırılması zorunludur. Bu çerçevede: Eş için asgari gelir tutarına %20 oranında artış, her bir çocuk için ise %5 oranında ilave artış şartı aranmaktadır.[5]

• Vergisel Rejim ve Mali Avantajlar : İtalya’da 183 gün ve üzeri ikamet eden kişiler vergi mukimi sayılmakta olup, dünya genelindeki gelirleri üzerinden vergilendirilmektedir.

Residenza Elettiva (Pasif Gelir) vizesi kapsamında ikamet eden kişiler bakımından, elde edilen gelirlerin niteliği gereği emekli maaşı, kira geliri, faiz ve temettü gibi pasif gelirler üzerinden genel gelir vergisi rejimi uygulanmaktadır.

2026 yılı itibarıyla İtalya’da uygulanan genel gelir vergisi oranları (IRPEF) aşağıdaki gibidir:

5. 0 – 28.000 EUR arası gelirler: %23
5. 28.001 – 50.000 EUR arası gelirler: %33
5. 50.000 EUR üzeri gelirler: %43 uygulanmakta olup, toplam efektif vergi yükü başvurucunun ikamet ettiği bölgeye göre artış gösterebilmektedir.[6]

Bu durum, başvurucunun İtalya’da vergi planlamasını dikkatli şekilde yapmasını gerektirmekte olup, özellikle yüksek gelir grupları bakımından mali yükümlülüklerin önceden değerlendirilmesi önem arz etmektedir.

• Uzun Vadeli İkamet ve Vatandaşlık Perspektifi : Residenza Elettiva (Pasif Gelir) statüsü, doğrudan vatandaşlık sağlamamakla birlikte 5 yıl kesintisiz ve yasal ikamet sonrası kalıcı oturum ile 10 yıl sonunda ise İtalyan vatandaşlığına başvuru hakkı tanımaktadır.

Bu yönüyle sistem, kısa vadeli bir oturum çözümünden ziyade, uzun vadeli yerleşim, yaşam ve entegrasyon imkânı sunan istikrarlı bir göç modeli olarak değerlendirilmektedir.

• Başvuru Süreci ve İdari İşleyiş : Residenza Elettiva vizesi başvuruları, başvurucunun yerleşim yerindeki İtalya Konsoloslukları nezdinde yapılmaktadır.

Başvuru sürecinde;

5. Pasif gelir durumunu gösterir belgeler (emekli maaşı, kira gelirleri, yatırım gelirleri ve sair),
5. Banka hesap dökümleri ve mali yeterlilik belgeleri,
5. İtalya’da konaklamayı gösterir kira sözleşmesi veya mülkiyet belgeleri,
5. Geçerli sağlık sigortası poliçesi gibi belgelerin eksiksiz şekilde sunulması zorunludur.

Vize onayının ardından başvurucu, İtalya’ya giriş yaparak 8 gün içerisinde oturum izni başvurusunu tamamlamakla yükümlüdür.

5. Oturum izni başvurusu, İtalya’da yetkili yerel makamlar (questura) nezdinde yürütülmekte olup, sürecin tamamlanmasıyla birlikte başvurucuya resmi oturum kartı (permesso di soggiorno) düzenlenmektedir.
5. Başvuru sürecinin ortalama tamamlanma süresi, başvurunun yapıldığı temsilcilik ve dosyanın kapsamına bağlı olarak 30 ila 120 gün arasında değişkenlik göstermektedir.

4. Sonuç

İtalya Residenza Elettiva (pasif gelir) vizesi, çalışma faaliyeti yürütmeksizin Avrupa’da ikamet etmeyi hedefleyen kişiler açısından, hukuki güvenceye dayalı, öngörülebilir ve sürdürülebilir bir oturum modeli sunmaktadır.

Bu sistem;

5. Yatırım zorunluluğu içermemesi,
5. Pasif gelir temeline dayanması,
5. Aile birleşimine imkân tanıması,
5. Schengen bölgesi içerisinde serbest dolaşım hakkı sağlaması gibi unsurlar itibarıyla özellikle emekliler, yatırım geliri elde eden kişiler ve finansal olarak bağımsız bireyler açısından avantajlı bir seçenek olarak öne çıkmaktadır.

Bununla birlikte, çalışma yasağı ve genel vergi rejimine tabi olunması gibi hususlar dikkate alındığında, başvuru öncesinde hukuki ve mali durumun kapsamlı şekilde analiz edilmesi büyük önem arz etmektedir.

Bu çerçevede Residenza Elettiva rejimi, uygun profil bakımından yüksek hukuki öngörülebilirlik ve yaşam kalitesi sunan, uzun vadeli yerleşim odaklı stratejik bir oturum modeli olarak değerlendirilmektedir.

Saygılarımızla,

Gülaç Hukuk Bürosu