1. Giriş

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güven­liği Kanunu (“Kanun”) 30.06.2012 tarihli ve 28339 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak kademeli olarak yürürlüğe girmiştir.

Kanun ile[1] 50’den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için de işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı bulundurması, kamu kurumları ile 50’den az çalışanı olan[2] ve az tehlikeli sınıfta­ki iş yerleri için de kabul edilmiştir. Ancak bahse konu yükümlülüğü düzenleyen hükmün yürürlük tarihi son olarak 31.12.2024 tarihine ertelenmiştir[3].

Bu erteleme de dahil olmak üzere toplamda 5 kez ve 12 yıl ertelenen yürürlük maddesinde 31.12.2024 tarihi itibariyle herhangi bir değişikliğe gidilmemiş, bu kapsamda 50’den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi bulundurma zorunluluğu 01 Ocak 2025 itibarıyla yürürlüğe girmiştir.

İşbu bilgi bülteninde, işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı bulundurma zorunluluğu hakkında bilgilendirmelere yer verilecektir.

2. İşyeri Hekimi ve İş Güvenliği Uzmanı Bulundurma Zorunluluğu

Kanun’un ilgili maddelerinde, işverenlerin iş sağlığı güvenliğinin sağlanması konusunda birtakım yükümlülükleri[4] yer almaktadır. İşverenin yükümlülüklerden biri de işyerinde işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı[5] bulundurmaktır.

Halihazırda Kanun[6] uyarınca tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan özel sektöre ait işyerlerinde 01.01.2014 tarihinden itibaren işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı bulundurulması zorunluluğu bulunmaktadır. Söz konusu bu zorunluluk 01.01.2025 tarihi itibariyle Kamu kurumları ile 50’den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için de uygulanmaya başlanmıştır.

Kısaca, 01.01.2025 tarihi itibariyle kamu kurumları ile 50’den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri de iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmek zorundadır. Bunun yanı sıra işveren görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşların görevlerini yerine getirmeleri amacıyla araç, gereç, mekân ve zaman gibi gerekli bütün ihtiyaçlarını karşılamakla ve iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuata uygun olan ve yazılı olarak bildirilen tedbirleri yerine getirmekle yükümlüdür.

3. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmeti Alma Yöntemleri

İşverenin iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri ile ilgili yükümlülükleri ve bu yükümlülükleri nasıl yerine getirebileceği İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği’nde[7] (“Yönetmelik”) düzenlenmiştir. Buna göre, işverenler söz konusu yükümlülükleri aşağıda belirtilen yöntemlerle ile yerine getirebilmektedirler;

5. Çalışanları arasından ilgili yönetmeliklerde belirtilen nitelikleri haiz bir veya birden fazla işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı görevlendirerek,
5. Gerekli nitelikleri haiz olması halinde tehlike sınıfı ve çalışan sayısını dikkate alarak bu hizmetin yerine getirilmesini kendisi üstlenerek,
5. İşyerinde gerekli niteliklere sahip personel bulunmaması halinde yükümlülüklerin tamamını veya bir kısmını, OSGB ya da ÇASMER’lerden hizmet alarak

50’den az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde yukarıda sayılan yöntemlere ek olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından ilan edilen eğitimi tamamlamayan işveren veya işveren vekili tarafından işe giriş ve periyodik muayeneler ve tetkikler hariç olmak üzere iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütmeyi tercih edebilirler.

Yönetmelik kapsamında 50’den az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinin işveren/işveren vekilleri işe giriş ve periyodik muayeneler ve tetkikler hariç olmak üzere iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütebilmek için İSG-KATİP sisteminde taahhütte bulunmaları da gerekmektedir.

4. Yaptırımlar

İş sağlığı ve güvenliği hizmeti alınması zorunluluğuna uyulmaması halinde uygulanabilecek yaptırımlar Kanun ile[8] düzenlenmiş olup, öngörülen idari para cezalarının tutarları her yıl yeniden değerleme oranında arttırılmak suretiyle güncellenmektedir.

Uygulanacak olan para cezası miktarları ayrıca işyerinde çalışan sayısı ve işyeri tehlike sınıfına göre de farklılık arz etmekte olup, buna göre 50’den az çalışanı olan işyerlerinde 2025 yılında iş sağlığı ve güvenliği hizmeti zorunluluğuna uyulmaması halinde uygulanacak idari para cezaları aşağıdaki şekildedir.

Yukarıda belirtilen idari para cezaları dışında İSG hizmetleri için görevlendirdiği kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşların görevlerini yerine getirmesi amacıyla araç, gereç, mekân ve zaman gibi ihtiyaçlarını karşılamayan işverenler ile İş yerinde sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında iş birliği ve koordinasyonu sağlamayan işverenlere ayrıca 26.557,00-TL idari para cezası uygulanması gündeme gelebilecektir.

5. Sonuç

Elliden az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi bulundurma zorunluluğu 01.01.2025 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir. Bu bağlamda, tüm işverenlerin getirilen düzenleme kapsamında işçi sayısı ve tehlike derecesine göre İSG hizmeti alma zorunluluğunun bulunmakta olduğunu, bu yükümlülüğe aykırılık halinde idari para cezası uygulanması söz konusu olacaktır.

Saygılarımızla,

Gülaç Hukuk Bürosu