1. Giriş

İtalya Cumhuriyeti, ülkeye uzun vadeli yabancı sermaye girişini teşvik etmek amacıyla belirli yatırım türlerine dayalı özel bir vize ve ikamet mekanizması öngörmektedir. Mevzuatta “Investor Visa for Italy” olarak adlandırılan program, Avrupa Birliği üyesi olmayan ülke vatandaşlarının mevzuatta belirlenen yatırımlardan birini gerçekleştirmeyi taahhüt etmeleri ve ilgili koşulları yerine getirmeleri halinde İtalya’da yatırımcı vizesi ve devamında ikamet izni almalarına imkân sağlamaktadır.

Mevcut düzenlemeye göre yatırım; İtalyan devlet tahvilleri, İtalya’da kurulmuş ve faaliyet gösteren belirli şirketler veya girişim sermayesi fonları, inovatif start-up şirketleri ya da kamu yararına yapılan bağışlar üzerinden gerçekleştirilebilmektedir.[1]

Investor Visa for Italy başvurusu yalnızca başvuru sahibinin mali yeterliliğinin incelendiği bir vize prosedürü değildir. Yatırımın türü ve tutarı, yatırım için kullanılacak fonların mevcudiyeti ve hukuka uygun kaynağı, yatırımın gerçekleştirilebilirliği ve yatırımın mevzuatta öngörülen süre içerisinde tamamlanması birlikte değerlendirilmektedir.

Bu nedenle sürecin; uygun yatırım alternatifinin belirlenmesi, yatırım için kullanılacak fonların ve fon kaynağının belgelendirilmesi, Nulla Osta başvurusunun tamamlanması, yetkili İtalyan diplomatik temsilciliği nezdinde yatırımcı vizesinin alınması ve İtalya’ya giriş sonrasında yatırım ile ikamet izni işlemlerinin süresinde tamamlanması şeklinde bütüncül olarak planlanması önem taşımaktadır.

2. Programın Sağladığı Başlıca İmkânlar

5. Yatırımın Fiilen Gerçekleştirilmesinin Gerekmemesi : Yatırımcı, Nulla Osta ve vize başvurusu sırasında yatırım tutarını önceden İtalya’ya transfer etmek zorunda değildir. Başvuru aşamasında yatırım için gerekli mali kaynaklara sahip olduğunu ve bu kaynakların hukuka uygun olduğunu belgelendirmesi gerekmektedir.

Taahhüt edilen yatırım veya bağışın, yatırımcının İtalya’ya giriş yaptığı tarihten itibaren üç ay içerisinde fiilen gerçekleştirilmesi zorunludur.

5. Merkezi ve Dijital Başvuru Sistemi : Nulla Osta başvurusu, İtalya İşletmeler ve Made in Italy Bakanlığı (MIMIT) bünyesindeki Investor Visa for Italy Committee (IV4I) tarafından yönetilen elektronik portal üzerinden yapılmaktadır.

Komitenin değerlendirme sonucu kural olarak başvurunun sunulmasından itibaren 30 gün içerisinde bildirilmektedir. İlave bilgi veya belge talep edilmesi halinde değerlendirme süreci, eksiklikler tamamlanıncaya kadar askıya alınabilmektedir.

5. Schengen Bölgesinde Seyahat İmkânı : Geçerli İtalyan yatırımcı ikamet iznine sahip üçüncü ülke vatandaşları, Schengen kuralları çerçevesinde diğer Schengen ülkelerine kısa süreli seyahat edebilmektedir. Kural olarak diğer Schengen ülkelerindeki kısa süreli kalışlar 180 günlük dönem içerisinde toplam 90 günü aşmamalıdır.

5. Yatırımcı İkamet İzninde Esnek İkamet Rejimi : İtalyan Yabancılar Kanunu’nun 26-bis maddesi uyarınca yatırımcı ikamet izni sahipleri, ilk iznin verilmesinden itibaren toplam beş yıllık dönem bakımından genel düzenlemede yer alan İtalya’daki ikametin sürekliliğine ilişkin bazı yükümlülüklerden muaf tutulmaktadır.

Bununla birlikte bu esneklik, AB uzun dönem ikamet izni veya İtalyan vatandaşlığı bakımından aranan fiilî ve kesintisiz ikamet koşullarının da ortadan kalktığı anlamına gelmemektedir. Bu statülere geçişte ayrıca ilgili mevzuatta öngörülen ikamet şartlarının karşılanması gerekir.

5. Yeni Mukimlere Yönelik Özel Vergi Rejimi : İtalya’ya taşınarak vergi mukimliğini İtalya’ya geçirmek isteyen kişiler, gerekli şartları sağlamaları halinde İtalyan vergi mevzuatındaki yeni mukimlere yönelik özel vergi rejiminden yararlanabilmektedir.

Son on yılın en az dokuzunda İtalya’da vergi mukimi olmayan kişiler, yabancı kaynaklı belirli gelirleri bakımından normal gelir vergisi yerine yıllık sabit bir vergi ödemeyi tercih edebilmektedir[2].

İtalya’ya ikametini 11 Ağustos 2024 tarihinden sonra taşıyan kişiler bakımından yıllık sabit vergi 300.000,00 EUR; rejimin kapsamına alınan her bir aile üyesi bakımından ise yıllık 50.000,00 EUR’dur. Daha önce İtalya’ya ikametini taşımış kişiler bakımından ise ilgili tarihte yürürlükte bulunan önceki tutarlar uygulanabilmektedir. Bu vergi rejimi Investor Visa for Italy programının zorunlu veya kendiliğinden uygulanan bir unsuru olmayıp, şartları sağlayan kişilerin ayrıca tercih edebileceği bağımsız bir vergi rejimidir.

3. Yatırım Seçenekleri

Mevcut mevzuat kapsamında Investor Visa for Italy programı için dört temel yatırım alternatifi bulunmaktadır:

5. İnovatif Start-up Şirketlerine Yatırım : İtalya’da inovatif start-up statüsünde bulunan ve ilgili özel ticaret siciline kayıtlı bir şirkete en az 250.000,00 EUR tutarında yatırım yapılması mümkündür.

5. İtalyan Sermaye Şirketi veya Girişim Sermayesi Fonuna Yatırım : İtalya’da kurulmuş ve faaliyet gösteren bir sermaye şirketinin veya mevzuatta öngörülen şartları sağlayan bir girişim sermayesi fonunun sermayesini temsil eden araçlara en az 500.000,00 EUR tutarında yatırım yapılması mümkündür.

Program kapsamında şirketin en az üç yıldır faaliyette bulunmasına ilişkin genel bir kanuni şart bulunmamaktadır. Değerlendirmede esas olan, yatırımın ve yatırım yapılan yapının mevzuatta belirtilen koşulları karşılamasıdır.

Ayrıca yatırımcı ikamet izni sahibi, kanun gereği serbest çalışma amaçlı ikamet izni sahiplerine tanınan haklardan yararlanabilmektedir. Bu nedenle yatırımcının söz konusu haklardan yararlanabilmesi için ikamet statüsünü ayrıca serbest çalışma iznine dönüştürmesi kural olarak gerekli değildir.

5. İtalyan Devlet Tahvillerine Yatırım : İtalyan Devleti tarafından ihraç edilen ve program kapsamında kabul edilen devlet borçlanma araçlarına en az 2.000.000,00 EUR tutarında yatırım yapılması mümkündür.

Kanun uyarınca bu yatırımın en az iki yıl süreyle muhafaza edilmesi gerekmektedir.

5. Kamu Yararına Bağış : Kültür, eğitim, göç yönetimi, bilimsel araştırma veya kültürel ve peyzaj varlıklarının korunması gibi kamu yararına yönelik projelere en az 1.000.000,00 EUR tutarında karşılıksız bağış yapılması da program kapsamında kabul edilen yatırım alternatiflerinden biridir.

4. Yatırımın Gerçekleştirilmesi ve Korunması

5. Üç Aylık Yatırım Süresi: Yatırımcının, İtalya’ya giriş yaptığı tarihten itibaren en geç üç ay içerisinde başvuruda taahhüt ettiği yatırım veya bağışı tamamen gerçekleştirmesi gerekmektedir. Yatırımın yapıldığına ilişkin belgeler IV4I portalına yüklenerek Komite tarafından incelenir. Yatırımın üç aylık süre içerisinde tamamen gerçekleştirilmemesi, ikamet izninin verilmemesine veya verilmiş ise iptal edilmesine neden olabilir.

5. Yatırımın Muhafazası : Yatırımcı ikamet izninin korunması ve yenilenebilmesi için, yatırımın ikamet izninin geçerlilik süresi boyunca muhafaza edilmesi gerekmektedir.

Resmî uygulama rehberine göre yatırımcı, ikamet iznini aldıktan sonra başlangıçta taahhüt ettiği yatırımın hedefini başka bir yatırıma dönüştüremez veya yatırımın yerine başka bir varlık ikame edemez. Mevcut yatırımın yerine farklı bir yatırım yapılmak istenmesi halinde yeni bir yatırımcı vizesi başvurusu gerekebilir. Bu nedenle yatırım tercihinin başvuru öncesinde yatırımcının orta ve uzun vadeli planları dikkate alınarak belirlenmesi önem taşımaktadır.

5. Başvuru Prosedürü

Investor Visa for Italy süreci temel olarak aşağıdaki aşamalardan oluşmaktadır:

5. Nulla Osta Başvurusu : Başvuru sahibi başvurusunu [3]oluşturur ve kimlik belgeleri, yatırım türüne ilişkin bilgiler, yatırım için gerekli mali kaynakların bulunduğunu gösteren belgeler, adli sicile ilişkin belgeler ve başvurunun niteliğine göre talep edilen diğer dokümanları sisteme yükler.

Başvurunun sonunda oluşturulan beyan elektronik imza ile onaylanarak sisteme gönderilir. Komite, başvuruyu inceleyerek kural olarak 30 gün içerisinde Nulla Osta verilmesine, ek belge talep edilmesine veya başvurunun gerekçeli olarak reddine karar verir.

5. Yatırımcı Vizesi Başvurusu : Nulla Osta belgesinin alınmasının ardından başvuru sahibinin altı ay içerisinde ikamet ettiği ülke bakımından yetkili İtalyan diplomatik temsilciliğine yatırımcı vizesi başvurusunda bulunması gerekir. Verilen yatırımcı vizesinin süresi iki yıldır.

5. İtalya’ya Giriş ve İkamet İzni Başvurusu : Yatırımcı, İtalya’ya giriş yaptıktan sonra sekiz iş günü içerisinde yetkili Questura nezdinde iki yıl süreli yatırımcı ikamet izni başvurusunda bulunmalıdır.

5. Yatırımın Tamamlanması : Başvuruda taahhüt edilen yatırım veya bağış, İtalya’ya giriş tarihinden itibaren üç ay içerisinde tamamen gerçekleştirilir ve yatırımın yapıldığını gösteren belgeler IV4I portalına yüklenir. Komite tarafından yatırımın mevzuata uygun şekilde gerçekleştirildiğinin kabul edilmesi halinde yatırımcı ikamet izni geçerliliğini korur veya henüz düzenlenmemiş ise ikamet izninin verilmesine ilişkin süreç devam eder.
6. Aile Üyelerinin Durumu

Yatırımcı ikamet izni sahipleri bakımından aile birleşimine ilişkin genel İtalyan göç mevzuatı uygulanmaktadır. Mevzuat kapsamında şartların sağlanması halinde aile birleşiminden yararlanabilecek kişiler arasında;

• hukuken ayrı olmayan ve 18 yaşını doldurmuş eş,
• evli olmayan 18 yaşından küçük çocuklar,
• sağlık durumları nedeniyle temel ihtiyaçlarını kendi başlarına karşılamalarına engel teşkil eden tam maluliyetleri bulunan ve bakmakla yükümlü olunan ergin çocuklar ile
• mevzuatta öngörülen özel şartları karşılayan bakmakla yükümlü olunan ebeveynler yer almaktadır.

Eş, bakmakla yükümlü olunan ergin çocuklar ve ebeveynler bakımından aile birleşimi başvurusunda bulunulabilmesi için, kural olarak başvuru sahibinin İtalya’da en az iki yıllık kesintisiz yasal ikamet süresini tamamlamış olması gerekmektedir. Bu şart, küçük çocuklarla aile birleşimi bakımından uygulanmamaktadır. Ayrıca aile birleşiminde mevzuatta öngörülen yeterli gelir ve uygun konut şartlarının da sağlanması gerekir.

Ergin çocuklar ve ebeveynler bakımından yalnızca maddi bağımlılık yeterli olmayıp, kanunda öngörülen ilave şartların da bulunması gerekmektedir.

7. İkamet İzninin Yenilenmesi, Uzun Dönem İkamet ve Vatandaşlık

5. Yatırımcı İkamet İzninin Yenilenmesi : İlk yatırımcı ikamet izni iki yıl süreyle verilmektedir. Yatırımın veya bağışın ilk iki yıllık dönem boyunca korunduğunun belgelenmesi ve IV4I Komitesi tarafından yenileme için yeni bir Nulla Osta verilmesi halinde ikamet izni üç yıl süreyle yenilenebilmektedir.

5. AB Uzun Dönem İkamet İzni : Yatırımın beş yıl boyunca korunması halinde yatırımcı, şartları mevcutsa AB uzun dönem ikamet iznine başvurabilir. Ancak beş yıllık yatırımcı iznine sahip olmak tek başına uzun dönem ikamet izninin otomatik olarak kazanılması sonucunu doğurmaz. Uzun dönem ikamet statüsü bakımından genel mevzuatta öngörülen beş yıllık yasal ve kesintisiz ikamet, yeterli gelir ve İtalyanca dil yeterliliği gibi şartların ayrıca karşılanması gerekir. İtalyan İçişleri Bakanlığı tarafından uzun dönem ikamet için aranan dil düzeyi en az A2 seviyesidir.

Beş yıllık ikamet süresinin hesabında, kural olarak altı aydan uzun kesintisiz yurtdışı kalışlar veya beş yıllık dönemde toplam on ayı aşan yurtdışı kalışlar kesintisiz ikamet koşulunu etkileyebilir; mevzuatta öngörülen istisnai haller saklıdır. Bu nedenle yatırımcı ikamet izninin devamı bakımından tanınan ikamet esnekliği ile AB uzun dönem ikamet statüsünün koşulları birbirinden ayrı değerlendirilmelidir.

5. İtalyan Vatandaşlığı : Investor Visa for Italy programı doğrudan İtalyan vatandaşlığı sağlamamaktadır. 91/1992 sayılı İtalyan Vatandaşlık Kanunu uyarınca, AB üyesi olmayan ülke vatandaşlarının genel yoldan vatandaşlık başvurusunda bulunabilmeleri için kural olarak İtalya’da en az on yıl yasal ikamet etmiş olmaları gerekmektedir.

Vatandaşlık sürecinde ayrıca, somut başvurunun özelliklerine göre, kişinin İtalya’daki yasal ve kayıtlı ikametinin devamlılığı, gelir ve vergi durumu, kamu düzeni ve adli sicil bakımından durumu ile İtalyanca dil yeterliliği değerlendirilmektedir.

Genel yoldan vatandaşlık başvurularında aranan İtalyanca dil seviyesi kural olarak en az B1 düzeyidir. Dolayısıyla yatırımcı vizesinin beş yıl boyunca yenilenmiş olması, tek başına on yıllık vatandaşlık süresinin tamamlandığı veya vatandaşlık hakkının doğduğu anlamına gelmemektedir. Vatandaşlık bakımından ilgili dönemde İtalya’da yasal ve kayıtlı ikamet koşullarının ayrıca sağlanması gerekir.

8. Sonuç

Investor Visa for Italy programı; 250.000,00 EUR’dan başlayan yatırım alternatifleri, başvuru ve vize aşamasında yatırımın önceden gerçekleştirilmesini gerektirmeyen yapısı, merkezi ve dijital başvuru sistemi ile yatırımcılara İtalya’da ikamet izni elde etme imkânı sağlayan özel bir göç ve yatırım rejimidir.

Bununla birlikte program kapsamında yatırımın seçimi yalnızca vize başvurusu bakımından değil; yatırımın belirlenen süre boyunca korunması, yatırımcının vergi mukimliği, İtalya’daki fiilî ikamet planı, aile üyelerinin durumu ve uzun vadede AB uzun dönem ikamet izni veya İtalyan vatandaşlığı hedeflenip hedeflenmediği dikkate alınarak değerlendirilmelidir.

Özellikle yatırımın İtalya’ya girişten itibaren üç ay içerisinde tamamen gerçekleştirilmesi ve ikamet izninin devamı boyunca başlangıçta taahhüt edilen yatırımın korunması, programın sürdürülebilirliği bakımından temel yükümlülükler arasındadır. Bu nedenle başvuru öncesinde yatırım modeli, fon kaynağı, şirket ve vergi yapılanması ile uzun vadeli ikamet planının birlikte değerlendirilmesi, yatırımcı bakımından hukuki ve mali risklerin baştan öngörülebilmesi açısından önem taşımaktadır.

 

Saygılarımızla,

 Gülaç Hukuk Bürosu