1. Giriş

İtalya Cumhuriyeti, küresel ölçekte artan uzaktan çalışma modellerine paralel olarak, yüksek nitelikli yabancı iş gücünü ülkeye çekmek amacıyla dijital göçebe (digital nomad) vizesi rejimini yürürlüğe koymuştur. İlk olarak 28 Mart 2022 tarihli yasal düzenleme ile kabul edilmiş, ancak uygulamaya ilişkin ikincil mevzuatın tamamlanması sonrasında 4 Nisan 2024 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu tarih itibarıyla söz konusu vize türü fiilen uygulanabilir hale gelmiştir.[1]

Bu rejim, klasik yatırım temelli oturum programlarından farklı olarak, başvurucuya herhangi bir sermaye yatırımı yükümlülüğü getirmeksizin; İtalya dışı kaynaklı gelir sayesinde İtalya’da ikamet ve çalışma imkânı tanıyan özel bir uzun süreli oturum statüsü sağlamaktadır.

2. İtalya Digital Nomad Vizesi Kapsamında Sağlanan Hak ve İmkânlar

İtalya’da uygulanan Digital Nomad (Dijital Göçebe) vizesi, klasik yatırım temelli oturum programlarından farklı olarak, herhangi bir yatırım zorunluluğu öngörmeksizin başvurucuya doğrudan oturum ve yasal ikamet statüsü kazandırmaktadır. Bu yönüyle sistem, “Golden Visa” rejimlerinden ayrılmakta; yatırım karşılığında verilen bir oturum hakkı yerine, nitelikli iş gücüne dayalı bir ikamet modeli sunmaktadır.[2]

Bu çerçevede, ilgili mevzuat kapsamında başvurucular;

• İtalya’da 1 yıl süreli yasal oturum hakkı elde etmekte,
• Bu süre sonunda gerekli şartların devam etmesi halinde oturum iznini uzatma imkânına sahip olmakta,
• İtalya’da ikamet ederken uzaktan çalışma faaliyetlerini hukuka uygun şekilde sürdürebilmekte,
• Uzun vadede ise kalıcı oturum ve vatandaşlığa giden sürece dahil olabilmektedir.

Söz konusu statü, doğrudan vatandaşlık sağlamamakla birlikte, düzenli ve kesintisiz ikamet koşullarının sağlanması halinde 5 yıl sonunda kalıcı oturum ve 10 yıl sonunda vatandaşlık başvuru hakkı doğurmaktadır.[3]

İtalya Digital Nomad vizesi kapsamında elde edilen oturum izni ise başvurucuya yalnızca ulusal düzeyde değil, aynı zamanda Avrupa Birliği bağlamında da önemli avantajlar sağlamaktadır.

5. Schengen Bölgesi İçerisinde Serbest Dolaşım

• İtalya’da geçerli bir oturum iznine sahip olan dijital göçebeler, Schengen mevzuatı uyarınca 180 günlük dönem içerisinde 90 günü aşmamak kaydıyla diğer Schengen ülkelerine vizesiz seyahat edebilme hakkına sahiptir.
• Bu kapsam; Almanya, Fransa, Hollanda, İspanya gibi Avrupa’nın başlıca ekonomik merkezlerini içermekte olup, başvurucuya geniş bir coğrafi mobilite ve iş ağı erişimi sağlamaktadır.

5. Oturumun Hukuki Güvencesi ve Süresi

İtalya’ya giriş yapan başvurucuların, ülkeye varış tarihinden itibaren 8 gün içerisinde “permesso di soggiorno” (oturum izni) başvurusunda bulunmaları zorunludur.[4]

Başvurunun kabul edilebilmesi için:

• Başvurucunun yıllık en az 28.000 EUR tutarında düzenli gelir elde ettiğini ispat etmesi,
• Mali yeterliliğini ortaya koyması,
• Kalış süresi boyunca geçerli kapsamlı sağlık sigortasına sahip olması temel şartlar arasında yer almaktadır.
• İlk aşamada verilen oturum izni 1 yıl süreli olup, gerekli şartların devam ettiğinin ispatı halinde uzatılabilir niteliktedir.

5. Aile Bireylerinin Dahil Edilmesi

Digital Nomad statüsü kapsamında başvurucu, ilgili mevzuat çerçevesinde eşini ve 18 yaş altı çocuklarını İtalya’ya getirme hakkına sahiptir. Aile birleşimi kapsamında yapılacak başvurularda, başvurucunun gelir seviyesinin aile bireylerini kapsayacak şekilde yeterli olması aranmaktadır.

5. Vergisel Rejim ve Mali Avantajlar

• İtalya’da 183 gün ve üzeri ikamet eden kişiler vergi mukimi sayılmakta olup, dünya genelindeki gelirleri üzerinden vergilendirilmektedir.
• İtalya’da uygulanan ‘impatriate regime’ kapsamında, belirli şartların sağlanması halinde başvurucunun elde ettiği gelirin %50’si vergiden istisna edilmekte olup, söz konusu vergi avantajı 5 yıl süreyle uygulanabilmektedir.

Bu düzenleme, İtalya’yı dijital göçebeler açısından Avrupa’daki rekabetçi ve cazip vergi rejimlerinden birine sahip ülkelerden biri haline getirmektedir.

5. Uzun Vadeli İkamet ve Vatandaşlık Perspektifi

Digital Nomad (Dijital Göçebe) statüsü doğrudan vatandaşlık sağlamamakla birlikte,

• 5 yıl kesintisiz yasal ikamet sonrası kalıcı oturum,
• 10 yıl sonunda ise İtalyan vatandaşlığına başvuru hakkı tanımaktadır.

Bu yönüyle sistem, kısa vadeli bir ikamet çözümünden ziyade, uzun vadeli yerleşim ve entegrasyon imkânı sunan kademeli bir göç modeli olarak değerlendirilmektedir.

3. Başvuru Süreci ve İdari İşleyiş

İtalya digital nomad vizesi başvuruları, başvurucunun yerleşim yerindeki İtalya Konsoloslukları nezdinde yapılmaktadır.

Başvuru sürecinde;

• Gelir durumunu gösterir belgeler,
• Uzaktan çalışma ilişkisini ispatlayan sözleşmeler,
• Konaklama bilgileri,
• Sağlık sigortası poliçesi gibi belgelerin eksiksiz şekilde sunulması zorunludur.

Vize onayının ardından başvurucu, İtalya’ya giriş yaparak 8 gün içerisinde oturum izni başvurusunu tamamlamakla yükümlüdür.

Oturum izni başvurusu, İtalya’da yetkili yerel makamlar (questura) nezdinde yürütülmekte olup, sürecin tamamlanmasıyla birlikte başvurucuya resmi oturum kartı (permesso di soggiorno) düzenlenmektedir. Başvuru sürecinin tamamlanma süresi ise, başvurunun yapıldığı temsilcilik ve dosyanın kapsamına bağlı olarak ortalama 30 ila 120 gün arasında değişkenlik göstermektedir.

4. Sonuç

İtalya Digital Nomad (dijital göçebe) vizesi, klasik yatırım temelli göç programlarından farklı olarak, sermaye transferine dayanmayan; buna karşılık nitelikli iş gücü, sürdürülebilir gelir ve uzaktan çalışma modelini esas alan modern bir göç rejimi sunmaktadır.

Bu sistem özellikle;

• Yatırım şartı içermemesi,
• Görece düşük gelir eşiği (28.000 EUR),
• Vergisel avantajlar (impatriate regime kapsamında %50 muafiyet),
• Aile birleşimine imkân tanıması,
• Schengen bölgesi içerisinde serbest dolaşım hakkı sağlaması gibi unsurlar itibarıyla Avrupa’daki benzer oturum programları arasında yüksek uygulanabilirlik ve erişilebilirlik düzeyine sahip bir seçenek olarak öne çıkmaktadır.

Bu çerçevede İtalya Digital Nomad rejimi, hem hukuki güvence hem mali sürdürülebilirlik hem de uzun vadeli yerleşim perspektifi sunan dengeli ve stratejik bir oturum modeli niteliğindedir.

Saygılarımızla,

Gülaç Hukuk Bürosu