1. Giriş

Akdeniz havzasının stratejik ticaret ve finans merkezlerinden biri olan ve 2004 yılından bu yana Avrupa Birliği üyesi olan Kıbrıs Cumhuriyeti, yabancı sermaye yatırımlarını teşvik etmek amacıyla uluslararası standartlarda, şeffaf ve hukuken öngörülebilir ikamet rejimleri geliştirmiştir.

Bu kapsamda uygulanan Yatırım Yoluyla Daimî İkamet İzni (Permanent Residency by Investment) programı, daha yaygın adıyla Kıbrıs “Golden Visa”, üçüncü ülke vatandaşı yatırımcılara ve ailelerine Kıbrıs Cumhuriyeti’nde ömür boyu geçerli daimî ikamet hakkı sağlamaktadır. Program kapsamında Kıbrıs’ta fiilî yaşam kuran yatırımcılar bakımından, gerekli koşulların sağlanması hâlinde Avrupa Birliği vatandaşlığına uzanan yasal bir süreç de söz konusu olabilmektedir.[1]

Kıbrıs Cumhuriyeti Yabancılar ve İkamet Yönetmeliği[2] çerçevesinde yürütülen bu hızlandırılmış mekanizma, yatırımcılara doğrudan yeni bir konut edinimi veya sermaye piyasası fonlarına yatırım yoluyla farklı yatırım seçenekleri sunmaktadır. Program, yatırımcının eşinin ve ergin olmayan veya bağımlı çocuklarının da tek bir başvuru kapsamında sürece dâhil edilmesine imkân tanımakta ve yatırımcı ile ailesine uzun vadeli bir ikamet statüsü sağlamaktadır.

2. Programın Sağladığı Başlıca İmkânlar ve Avantajlar

Kıbrıs Cumhuriyeti Madde 6(2) Yatırımcı Daimî İkamet İzni, süreli oturum izinlerinden farklı olarak ömür boyu geçerli bir daimî ikamet statüsü sağlamaktadır. Hak sahibi yetişkinler adına düzenlenen ikamet kartları on yıllık idari dönemlerle yenilenmekte olup, yatırımın devam ettiği süre boyunca ikamet hakkı kesintisiz olarak varlığını sürdürmektedir.

Yatırımcının söz konusu statüyü koruyabilmesi için Kıbrıs’ta sürekli olarak fiilen ikamet etme zorunluluğu bulunmamakta; iki yılda en az bir kez ülkeye giriş yapılması ikamet statüsünün korunması bakımından yeterli kabul edilmektedir.[3]

Bununla birlikte, program kapsamında eksiksiz hazırlanan başvuruların inceleme süreci yaklaşık iki ila üç ay sürmektedir. Yatırımcı, tek bir başvuru ile resmî nikâhlı eşini, ergin olmayan çocuklarını ve 25 yaşına kadar olan maddi bakımdan bağımlı bekâr çocuklarını sürece dâhil edebilmektedir. Böylelikle yatırımcı ve ailesi bakımından Kıbrıs Cumhuriyeti’nde süresiz ikamet ile özel sağlık ve eğitim imkânlarına erişim sağlanabilmektedir.

3. Yatırım Seçenekleri ve Sermaye Yapılandırması

Program kapsamında başvuru sahiplerine, yatırım tercihleri ve mali hedefleri doğrultusunda iki temel yatırım seçeneği sunulmaktadır. Her iki seçenekte de aranan asgari yatırım tutarı 300.000,00 EUR olup, yatırımda kullanılacak fonların yurt dışından Kıbrıs’taki bankacılık sistemine yasal kanallarla transfer edilmiş olması gerekmektedir.

5. Yeni Konut Yatırımı ve Gayrimenkul KDV Rejimi

Konut üzerinden gerçekleştirilecek başvurularda asgari yatırım tutarı KDV hariç 300.000,00 EUR olarak belirlenmiştir.[4] Yatırım tek bir konut üzerinden gerçekleştirilebileceği gibi, toplam değerleri asgari yatırım tutarını karşılamak kaydıyla geliştiriciden satın alınacak iki bağımsız konut üzerinden de yapılabilmektedir.

Mevzuat uyarınca, başvuruya konu konutun geliştirici şirketten doğrudan satın alınan birinci el, diğer bir ifadeyle ilk satış niteliğinde bir taşınmaz olması gerekmektedir.

Gayrimenkul alımlarında uygulanacak Katma Değer Vergisi (KDV) rejimi, yatırımcının taşınmazı kullanım amacı ve yatırım stratejisiyle doğrudan ilişkilidir. Kıbrıs KDV Kanunu uyarınca yeni konut teslimlerinde standart KDV oranı %19’dur.[5] Bu doğrultuda, konutu düzenli kira geliri elde etmek amacıyla kullanmak isteyen yatırımcılar bakımından, alım aşamasında standart %19 KDV oranının uygulanması uygun bir yapı oluşturmaktadır.

5.  Kolektif Yatırım Fonları (AIF / RAIF) Yoluyla Sermaye Yatırımı

Fiziki gayrimenkul edinimi ve taşınmaz yönetimiyle ilgilenmek istemeyen yatırımcılar bakımından Kıbrıs sermaye piyasaları alternatif bir yatırım imkânı sunmaktadır.

Bu kapsamda yatırımcı, Kıbrıs Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (CySEC) tarafından yetkilendirilen veya sicile kayıtlı olan Kıbrıs Yatırım Fonları Birliği (CIFA) üyesi kolektif yatırım fonlarının (AIF, AIFLNP veya RAIF) birimlerine en az 300.000,00 EUR tutarında sermaye yatırımı yaparak daimî ikamet hakkı elde edebilmektedir.[6]

Fon yatırımı seçeneğinin başlıca hukuki ve mali avantajlarından biri, fon payı iktisaplarının Katma Değer Vergisi’nden (KDV) muaf olmasıdır. Bu modelde, gayrimenkul yatırımlarına özgü KDV yükü, tapu harçları, bakım-onarım giderleri ve kiracı ilişkilerinden kaynaklanabilecek riskler söz konusu olmamaktadır. Yatırım; profesyonel portföy yöneticileri tarafından yönetilen gayrimenkul, yenilenebilir enerji, özel sermaye veya altyapı projelerine yönlendirilebilmekte; yatırımcı, yatırımından kâr payı elde ederken daimî ikamet statüsünü de sürdürebilmektedir.

4. Taşınmazın Kiralanması, Satışı ve İkinci El (Resale) Hukuki Rejimi

Madde 6(2) kapsamında satın alınan gayrimenkullerin kullanımı, kiralanması ve elden çıkarılması bakımından yürürlükteki mevzuat aşağıdaki esasları öngörmektedir:

• Kiralama Serbestisi: Satın alınan konutun uzun dönemli veya turistik amaçlarla kiraya verilmesi önünde göç hukuku bakımından herhangi bir kısıtlama bulunmamaktadır. Yatırımcı, taşınmazından serbestçe kira geliri elde edebilmektedir.
• Varlık İkamesi (Yatırımın Değiştirilmesi): Yatırımcının ikamet statüsünü koruyabilmesi için aynı gayrimenkulü süresiz olarak elinde tutması zorunlu değildir. Yatırımcı, mevcut taşınmazını elden çıkarmak istediğinde, satış işlemiyle eş zamanlı olarak asgari 300.000,00 EUR değerinde yeni bir birinci el konut veya uygun bir fon yatırımı gerçekleştirerek ikamet statüsünü kesintisiz olarak koruyabilmektedir.
• İkinci El (Resale) Konut Rejimi: Mevzuat uyarınca konut yatırımlarında “birinci el ve doğrudan geliştiriciden satın alma” şartı aranmaktadır. Bu nedenle, yabancı bir yatırımcının Golden Visa başvurusuna konu ettiği konutun ilerleyen dönemde başka bir yabancıya satılması hâlinde, yeni alıcı söz konusu taşınmaz üzerinden Hızlı Yol (Madde 6(2)) kapsamında Golden Visa başvurusu gerçekleştirememektedir.

Yeni alıcının programa dâhil olabilmesi için yeni bir konut veya fon yatırımı gerçekleştirmesi gerekmektedir. Bu nedenle, program kapsamında yapılacak konut yatırımlarında doğrudan birinci el projelerin tercih edilmesi, ikamet ve ileride doğabilecek vatandaşlık haklarının korunması bakımından önem taşımaktadır.

5. Başvuru Sahibine ve Aile Üyelerine İlişkin Şartlar

Mayıs 2023’te yürürlüğe giren güncel kriterler uyarınca ana başvuru sahibinin, yurt dışından elde ettiği yıllık en az 50.000,00 EUR tutarında güvenli ve sürekli net gelire sahip olduğunu resmî vergi belgeleriyle ispatlaması gerekmektedir. Bu gelir; ücret, şirket temettüsü, emeklilik geliri veya gayrimenkul kira gelirinden oluşabilmektedir.

Eşin başvuruya dâhil edilmesi hâlinde söz konusu tutara 15.000,00 EUR, programa dâhil edilen her bir çocuk bakımından ise 10.000,00 EUR ilave edilmektedir. Bununla birlikte yatırımcılar, yatırım yaptıkları Kıbrıs şirketlerinde yönetici veya direktör sıfatıyla görev alabilmekte ve bu şirketlerden kâr payı elde edebilmektedir.

İkamet statüsünün devamı için yatırımın sürdürüldüğünün ve sağlık sigortasının geçerliliğini koruduğunun yıllık olarak yetkili makamlara belgelenmesi gerekmektedir.

6. Sonuç

Kıbrıs Cumhuriyeti Yatırımcı Daimî İkamet Programı (Madde 6(2)), 300.000,00 EUR tutarındaki nitelikli yatırım karşılığında yatırımcıya ve ailesine ömür boyu geçerli daimî ikamet hakkı sağlayan ve farklı yatırım seçenekleri sunan bir ikamet programıdır.

Program kapsamında gerekli fiilî ikamet ve diğer yasal koşulların sağlanması hâlinde, yatırımcı bakımından Kıbrıs Cumhuriyeti vatandaşlığına başvuru imkânı da doğabilmektedir. Vatandaşlık başvurusunun olumlu sonuçlanması hâlinde yatırımcı ve ailesi Kıbrıs Cumhuriyeti vatandaşlığını ve buna bağlı olarak Avrupa Birliği vatandaşlığı statüsünü kazanmaktadır.

Bu statü; Avrupa Birliği üyesi ülkelerde serbest dolaşım, yerleşim, çalışma, şirket kurma, mülk edinme ve Avrupa Birliği vatandaşlarına tanınan diğer haklardan yararlanma imkânı sağlamaktadır.

Saygılarımızla,

 Gülaç Hukuk Bürosu