1. Giriş

Azerbaycan Cumhuriyeti, yabancı uyruklu kişilere yatırım, aile birleşimi, eğitim veya çalışma gibi çeşitli yollarla geçici ve daimî oturma izni sağlayan esnek ve yatırım odaklı bir göç politikası yürütmektedir. Bu kapsamda 09 Temmuz 2013 tarihinde kabul edilen ve 01 Ağustos 2013’te yürürlüğe giren Göç Kanunu (Migrasiya Məcəlləsi), yabancıların Azerbaycan’da yasal olarak ikamet etmesini ve çalışmasını düzenlemektedir.

İşbu bilgi bülteninde, Azerbaycan’da oturma ve çalışma izni başvurusuna ilişkin güncel mevzuat, yatırım koşulları, başvuru prosedürleri ve avantajlara dair bilgilere yer verilmektedir.

2. Oturma İzni Edinmenin Sağladığı İmkanlar

Oturma izni sahibi Azerbaycan’da sağlık hizmetlerine ve eğitim kurumlarına erişim hakkına sahip olmaktadır. Ayrıca, yatırım türüne bağlı olarak, yatırımcıya belli koşullarla yasal çalışma ve şirket kurma imkânı da tanınmaktadır. Azerbaycan mevzuatı gereği, daimî oturma izni ve vatandaşlık başvuru şartlarının sağlanması hâlinde, oturma izni sahibine bu haklardan yararlanma imkânı da tanınmaktadır.

Oturma izni ayrıca, aile birleşimine olanak tanımaktadır ve yatırımcının eşini, bakmakla yükümlü olduğu kişileri ve çocuklarını program başvurusuna dâhil edebilmesine olanak sağlar.

3. Azerbaycan’da Oturma İzni Alma Yolları ve Koşulları

5. Gayrimenkul Satın Alarak Yatırım Yapılması: Azerbaycan’da en az 100.000 AZN değerinde taşınmaz (konut, iş yeri, arsa b.) satın alan yabancılar geçici oturma izni başvurusunda bulunabilir. Bu oturum izni türü çalışma izni vermemektedir.

5. Şirket Kurarak Yatırım Yapılması: Azerbaycan’da yabancı sermayeli bir tüzel kişilik kurarak, belirli koşullarla geçici e daimî ikamet izni başvurusu mümkündür. Azerbaycan’da Limited Şirket (LLC) veya Anonim Şirket (JSC) kurmak mümkündür ve Şirket kuruluşu için asgari sermaye sembolik olup yalnızca 1 AZN’dir. Ancak Şirket üzerinden oturum izni alınmak isteniyorsa şirketin ödenmiş sermayesinin en az 50.000 AZN olması gerekmektedir. Oturum izni 1 yıl süre için verilmektedir.

Azerbaycan’da en az 1 yıl geçici olarak ikamet eden yabancının tekrar geçici oturum izni alabilmesi için yabancı sermayeli tüzel kişinin son bir yıllık cirosunun 100 bin manat olması gerekmektedir. Kalıcı oturma izni için ise sermayenin en az 100.000 AZN, son 1 yıllık cironun 200.000 AZN olması gereklidir. Şirketin gerçek anlamda faaliyet göstermesi, oturum izninin yenilenmesi açısından önem taşır. 1 yılın sonunda oturum izni yenilenirken kestiği faturalar, çalışan sayısı, vergilerin ödenip ödenmediği, banka hareketleri vb. hususlar kontrol edilecektir.

Önemle belirtmek gerekir ki, yabancı sermayeli tüzel kişiliğin yöneticisi veya hisselerinin en az %51’ine sahip olan kurucusu oturum izni başvurusu yapabilir.

5. Bireysel Girişimcilik Faaliyeti ile Yatırım Yapılması: Bireysel girişimci, bir şahsın kendi adına e kendi sorumluluğunda ticari faaliyet göstermesidir. Bu yapı, Türkiye’deki şahıs şirketine benzemektedir. Yabancının bireysel girişimcilik kaydını yaptırmasının ardından oturum izni başvurusunda bulunması mümkündür.

Oturum izni ilk etapta 1 yıllık süreyle verilmektedir. Sürenin uzatılması için bireysel girişimcinin son 1 yılda en az 50.000 AZN ciro elde etmiş olması gerekir. Kalıcı oturma izni için ise bu ciro en az 100.000 AZN olmalıdır. Bu yöntem, tek başına çalışabilecek serbest meslek sahipleri için uygun bir yatırım yoludur.[1]

5. Banka Meduatı Açarak Yatırım Yapılması: Yerli bir bankada en az 100.000 AZN tutarında meduat bulunduran yabancı gerçek kişiler, bu yatırım aracılığıyla ikamet izni alabilmektedir. Ancak bu oturum izni çalışma iznini kapsamamaktadır.

5. Aile Bağlantısı ile Oturma İzni Alma: Azerbaycan atandaşı ile evli olan veya Azerbaycan vatandaşları ile birinci dereceden akrabalık bağı bulunan yabancılar oturma izni başvurusunda bulunabilir.

5.  Öğrenci Statüsüne Sahip Olarak Oturma İzni Alma: Azerbaycan’daki üniersitelerde veya tanınan eğitim kurumlarında öğrenim gören yabancı öğrenciler, eğitim süreleri boyunca geçici oturma izni alma hakkına sahiptir.

5. Çalışma İznine Bağlı Olarak Oturum İzni Alınması: Azerbaycan’da çalışmak isteyen yabancıların, bir işeren aracılığıyla başvuru yapılması suretiyle çalışma izni alması mümkündür. Çalışma izinleri genellikle bir yıl süreli verilir ve bir yılı geçmemek üzere uzatılabilir.

Çalışma iznine bağlı olarak oturma izni alınması zorunludur. Kural olarak Azerbaycan’da çalışma izni alma koşulları bu şartların sağlanması ile mümkün olmakla; Azerbaycan vatandaşı ile evli olan yabancılar ve 18 yaşından küçük veya 1. derece engelli Azerbaycan vatandaşına bakan yabancılar bu koşullara tabi olmadan da çalışma izni alabilir.

Tüm bu yatırım yollarının yanı sıra yabancı bir firmanın Azerbaycan’daki şubesinde görev alan müdür veya müdür yardımcılarının da oturum izni başvurusu yapması mümkündür.

Azerbaycan’da yatırım temelli başvuruda bulunmak isteyen bazı kişi ve kurumlar için sermaye ve ciro şartı uygulanmamaktadır. Bu kişi ve kurumlar; yatırım teşvik belgesi veya start-up lisansı sahibi girişimciler, Karabağ ve Doğu Zengezur ekonomik bölgelerinde faaliyet gösteren şirketler, Sanayi Parkı, Sanayi Mahallesi ve Agroparklar’ da faaliyet gösteren firmalar, ticari olmayan tüzel kişiler (geçici ve daimî oturum izni başvurularında muaftır.) şeklinde sıralanabilir.

Azerbaycan’da oturma izni almaya yönelik başvurular Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Göç Servisi’ne yapılabilir. Gerekli belgeler ise eksiksiz olarak başvuru formunun doldurulması, pasaport ve noter onaylı tercümesi, sağlık raporu, ikamet adresi belgesi ve ev sahibinin rızası, mali belgeler (yatırım, ciro, banka dekontları ve sair), iki adet biyometrik fotoğraf, oturma izni gerekçesini gösterir belgeler (şirket evrakı, evlilik belgesi, öğrenci belgesi ve sair) şeklinde kısaca özetlenebilir.

Oturma izninin yenilenebilmesi için başvuru sahibinin yılın en az 6 ayında Azerbaycan’da ikamet etmesi gerekmektedir. Bu sürenin en az 3 ayı kesintisiz olarak Azerbaycan’da geçirilmelidir.

4. Sonuç

Azerbaycan, yatırım, aile birleşimi, eğitim gibi çeşitli gerekçelerle oturma izni almak isteyen yabancılar için cazip ve erişilebilir bir göç rotasıdır. Yatırım temelli başvurularda açık sermaye ve ciro kriterleri bulunmakta, sosyal temelli başvurular da geçerliliğini korumaktadır.

 Başarılı bir başvuru için uygun kategorinin seçilmesi ve belgelerin eksiksiz sunulması gereklidir. Şartlar sağlandığında, Azerbaycan’da yasal ve uzun vadeli bir yaşam mümkündür.

Saygılarımızla,

Gülaç Hukuk Bürosu