1. Giriş

27 Şubat 2026 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 7574 sayılı Kanun ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda (“Kanun”) kapsamlı değişiklikler yapılmıştır. Düzenlemenin ana hedefi; ağır trafik ihlallerinin önlenmesi, denetim kapasitesinin artırılması ve tekrar eden ihlaller bakımından daha yüksek caydırıcılığın sağlanmasıdır.

Yeni düzenleme ile birlikte özellikle ehliyetsiz araç kullanma, hız ihlalleri, kırmızı ışık ihlali, trafikte saldırgan davranışlar, sahte plaka kullanımı ve alkollü araç kullanma gibi toplum güvenliğini doğrudan etkileyen fiiller için ciddi para cezaları ve ek yaptırımlar getirilmiştir.

Bu bülten, yürürlüğe giren trafik düzenlemelerinin temel hatlarını ve uygulamada ortaya çıkabilecek hukuki sonuçlar hakkında bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.

2. Kanun ile Getirilen Değişiklikler

B.1. Plakaya İlişkin Cezalar

Yeni düzenlemeyle birlikte tescil plakasına ilişkin cezalar artırılmış; tekerrür hâllerinde katlanan yaptırımlar, trafikten men ve sürücü belgesinin geri alınması gibi sonuçlar eklenmiştir. Buna göre;

5. Yönetmelikteki nitelik ve ölçülere aykırı plaka takanlar veya öngörülen sayıda plaka takmayanlara 4.000 TL idari para cezası öngörülmüştür. Plaka uygun hale getirilinceye kadar araç trafikten men edilme yaptırımıyla karşı karşıya kalabilecektir.

5. Araç plakasının farklı okunmasına veya okunamamasına bilerek sebebiyet verecek şekilde plaka değişikliği yapanlara ise 140.000 TL idari para cezasına ek olarak aracın 30 gün süreyle trafikten men edilmesi öngörülmüştür.

Bu halde ayrıca son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru 1 yıl içinde iki veya daha fazla aynı durumun tespiti halinde her seferinde 280.000 TL idari para cezasına ek olarak araç 60 gün trafikten men edilebilecektir.

5. Tescilli aracın plakasız kullanılması halinde 46.000 TL idari para cezasına ek olarak aracın 30 gün süreyle trafikten men edilmesi ve sürücü belgesinin 30 gün süreyle geri alınması yaptırımı öngörülmüştür.

Plakasız araç kullanımının bir yıl içinde iki veya daha fazla kez tekrarlanması hâlinde ise her bir ihlal için 140.000 TL idari para cezası uygulanacak, sürücü belgesi 60 gün süreyle geri alınacak ve araç 60 gün süreyle trafikten men edilecektir.

5. Başka araca ait, başkaca verilmiş, tescilsiz veya sahte plaka takan veya kullanan kişiler hakkında 140.000 TL idari para cezası uygulanacak; ayrıca sürücü belgesinin 30 gün süreyle geri alınması ve aracın 30 gün süreyle trafikten men edilmesi söz konusudur.

Bu fiilin, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru 1 yıl içinde iki veya daha fazla kez tekrarlanması halinde ise her bir ihlal bakımından 280.000 TL idari para cezası uygulanacak; sürücü belgesi 60 gün süreyle geri alınacak ve araç 60 gün süreyle trafikten men edilecektir.

Ayrıca fiilin niteliğine göre, Türk Ceza Kanunu[1] kapsamında resmî belgede sahtecilik nedeniyle adli sorumluluk da gündeme gelebilecektir.

Bunun yanında, trafikten men süresi sonunda tescil plakaları uygun hale getirilmeden araç teslim edilmeyecektir. Ayrıca işleten veya araç sahibi, sürücünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın, plaka ve tescil belgesinin uygun şekilde bulundurulması ve aracın mevzuata uygun şekilde kullanılmasının sağlanması için gerekli tedbirleri almak ve denetlemekle yükümlü olacaktır.

B.2. Takograf, Taksimetre, Hız Sınırlayıcı ve Koruyucu Sistemlere İlişkin Cezalar

Kanun ile birlikte; takograf, taksimetre ve hız sınırlayıcı cihazların bulundurulmasına ve kullanılmasına ilişkin yükümlülükler yeniden düzenlenmiş, bu sistemlere yönelik müdahaleler ise daha ağır yaptırımlara bağlanmıştır. Buna göre;

5. Takograf, taksimetre veya hız sınırlayıcı cihazlara müdahale ederek bunları yanlış veri üretir hale getirenler veya bu şekilde değiştirilmiş cihazları kullananlar hakkında 185.000 TL idari para cezası uygulanması öngörülmüştür.

Bu fiilin, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru 1 yıl içinde iki veya daha fazla kez tekrarlanması halinde ise her bir ihlal bakımından 370.000 TL idari para cezası uygulanacağı düzenlenmiştir.

Ayrıca ilk ihlalde sürücü belgesinin 30 gün süreyle geri alınması, tekrar halinde ise bu sürenin 90 güne çıkarılması öngörülmüştür.

5. Takograf sürücü kartına ilişkin yükümlülüklere aykırı davranılması halinde 75.000 TL idari para cezası uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

Bu aykırılığın tekrarı halinde ceza 150.000 TL olarak uygulanacağı; ayrıca sürücü belgesinin ilk durumda 30 gün, tekrar halinde ise 90 gün süreyle geri alınacağı hükme bağlanmıştır. Yine, ilgili eksiklikler giderilinceye kadar aracın trafikten men edilmesi söz konusu olacaktır.

Burada sürücünün aynı zamanda işleten olmaması halinde, işletenin gerekli tedbir ve denetim yükümlülüğünü yerine getirmemesi durumunda, işletene de sürücü için öngörülen cezanın iki katı kadar idari para cezası uygulanabilecektir.

Koruyucu sistemlerin kullanımına ilişkin ihlallerde de yaptırımlar artırılmıştır. Buna göre,

5. Seyir esnasında emniyet kemeri kullanılmaması halinde 2.500 TL idari para cezası uygulanması öngörülmüştür.

• Bu ihlalin, 1 yıl içinde dördüncü ve sonraki tekrarlarında, her seferinde sürücü belgesine 30 gün süreyle el konulacağı,
• On beş yaşını doldurmamış çocukların uygun koruyucu sistem kullanmasının sağlanmaması halinde ise 5.000 TL idari para cezası uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

B.3. Trafikte Temel Davranış Kurallarına ve Ehliyete İlişkin Değişiklikler

Kanun ile birlikte, trafikte kamu düzenini ve can güvenliğini doğrudan tehlikeye düşüren bazı davranışlar bakımından daha ağır yaptırımlar öngörülmüştür. Bu kapsamda özellikle saldırı amacıyla takip, dur ihtarına uymayarak kaçma ve kırmızı ışık ihlalinin tekrarı bakımından dikkat çekici değişiklikler yapılmıştır.

5. Trafikte saldırı amacıyla ısrarlı takip veya araçtan inme

Başka bir aracı trafikte saldırı amacıyla ısrarla takip eden veya bu amaçla araçtan inenler hakkında 180.000 TL idari para cezası uygulanacak; ayrıca sürücü belgeleri 60 gün süreyle geri alınacak ve araç 60 gün süreyle trafikten men edilecektir.

 Söz konusu ihlalin otoyol, köprü, viyadük veya tünel gibi yüksek risk taşıyan alanlarda işlenmesi halinde yaptırımların iki kat uygulanabilmesi mümkündür.

5. “Dur” ihtarına uymayarak kaçma

Trafik denetimi sırasında verilen “dur” ihtarına uymayarak kaçan sürücüler hakkında 200.000 TL idari para cezası uygulanması öngörülmüştür. Bunun yanında sürücü belgesi 60 gün süreyle geri alınacak ve araç 60 gün süreyle trafikten men edilecektir.

5. Kırmızı ışık ihlali

Kırmızı ışık ihlalinin ilk kez gerçekleşmesi halinde 5.000 TL idari para cezası uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Bu ihlalin, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru 1 yıl içinde tekrarlanması halinde kademeli ceza sistemi öngörülmüştür. Buna göre;

• ikinci ihlalde 10.000 TL,
• üçüncü ihlalde 15.000 TL,
• dördüncü ihlalde 20.000 TL,
• beşinci ihlalde 30.000 TL,
• altıncı ihlalde ise 80.000 TL idari para cezası uygulanacaktır.

Ayrıca ihlalin sayısına ve somut sonuçlarına göre sürücü belgesi 30, 60 veya 90 gün süreyle geri alınabilecektir.

Bir yıl içinde altı kez kırmızı ışık ihlali yapılması halinde ise sürücü belgesi iptal edilecektir.

İptal sonrasında yeniden sürücü belgesi alınabilmesi; belirli sürelerin geçmesi, eğitim alınması, psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi gibi ek şartlara bağlanmıştır.

5. İzin almadan yapılan yarış ve koşuları düzenleyenler hakkında 16.000 TL, yarış yapan sürücüler hakkında ise 46.000 TL idari para cezası öngörülmüştür. Yarış yapılan araçların 60 gün süreyle trafikten men edilmesi ve yarış yapan sürücülerin sürücü belgelerinin iki yıl süreyle geri alınması öngörülmüştür. Beş yıl içinde birden fazla ihlalde bulunanların sürücü belgeleri ise iptal edilecektir. Beş yıl içinde birden fazla ihlalde bulunanların ise sürücü belgeleri iptal edilecektir.

5. Motorlu bisiklet ve motosiklet cinsi araçların tek tekerlek üzerinde, sele üzerine yatarak, sele üzerinde ayağa kalkarak, kendi etrafında döndürülerek, tekerleği kaydırılarak sürüş güvenliğini olumsuz yönde etkileyecek benzeri akrobatik hareketler yapılarak sürülmesi halinde sürücüye 46.000 TL idari para cezası uygulanacak, sürücü belgesi 60 gün süreyle geri alınacak ve araç 60 gün süre ile trafikten men edilecektir.

5. Ters İstikamette Araç Sürme: Yerleşim yeri içinde bölünmüş karayollarında ve otoyollarda ters istikamette araç sürenlere

• 90.000 TL idari para cezası
• 60 gün süreyle ehliyete el koyma ve
• 60 gün süreyle aracın trafikten men edilmesi yaptırımları uygulanması öngörülmüştür.

5. Yaya, Bisiklet ve Özel Yolların Usulsüz Şekilde Kullanımı

Kanun uyarınca,

• Yaya yolunda araç süren
• Bisiklet yolu ve bisiklet şeridinde bisiklet ve elektrikli scooter dışındaki taşıtları kullanan
• Taşıt trafiğine kapalı veya belirli araçlara ayrılmış yollarda yetkisiz şekilde araç sürenler hakkında 5.000 TL idari para cezası öngörülmektedir.

5. Ehliyetsiz araç kullanımı

Kanun ile ehliyetsiz araç kullanma cezaları da önemli miktarda arttırılmıştır. Buna göre,

• Ehliyetsiz araç kullanma halinde 40.000 TL
• Ehliyeti geçici olarak geri alınmışken veya ehliyeti iptal edilmişken araç kullanma halinde 200.000 TL idari para cezasına ek olarak
• Aracı kullandıran veya işletene kişiye de 40.000 TL idari para cezası öngörülmüştür.

5. Trafik kazası sonrasında olay yerini terk

Kanun’da yapılan değişiklikle, trafik kazası sonrasında olay yerinden ayrılmaya ilişkin yaptırımlar da ağırlaştırılmıştır. Buna göre,

Tarafların anlaşması hali dışında, maddi hasarlı, yaralanmalı veya ölümlü trafik kazalarında, zabıta izni olmaksızın ve zaruret hali dışında olay yerinden ayrılan kişiler hakkında 46.000 TL idari para cezası uygulanacaktır.

Yaralanmalı veya ölümlü trafik kazalarında olay yerinden izinsiz ayrılınması halinde ayrıca 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ve sürücü belgesinin 2 yıl süreyle geri alınması riski söz konusudur.

5. Geçiş üstünlüğü kullanımı

Kanun’da yapılan değişiklikle zorunluluk olmadığı halde geçiş üstünlüğü hakkını kullanan sürücülere 46.000 TL idari para cezası uygulanacaktır.

5. Trafik kural ihlalini özendirici nitelikte içerik paylaşımları

Kanun’a eklenen yeni hüküm ile, trafik kural ihlalini özendirici nitelikteki içeriklerin alenen paylaşılması da 25.000 Türk Lirası idari yaptırıma bağlanmıştır.

Buna göre, Kanun’un idari yaptırıma bağladığı bir eylemi; basın-yayın, internet, sosyal veya dijital medya yahut diğer elektronik araçlar aracılığıyla paylaşarak trafik kural ihlaline özendiren görüntüleri alenen yayan veya öven kişiler hakkında 25.000 TL idari para cezası uygulanması öngörülmüştür.

B.4. Alkol ve Uyuşturucu Kullanımına İlişkin Değişiklikler

Yeni düzenleme ile birlikte, alkollü veya uyuşturucu/uyarıcı madde etkisi altında araç kullanımı ile bu durumun tespitine yönelik denetimlerden kaçınma bakımından da daha ağır yaptırımlar getirilmiştir. Alkollü araç kullanımı halinde uygulanan idari para cezaları 25.000 TL, 50.000 TL ve 150.000 TL seviyelerine yükseltilmiştir.

5. Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullandığı tespit edilen sürücüler hakkında 150.000 TL idari para cezası uygulanacak ve sürücü belgesi iptal edilecektir.

Ayrıca fiilin niteliğine göre Türk Ceza Kanunu hükümleri kapsamında adli sorumluluk da doğabilecektir.

Alkol veya uyuşturucu kullanımının tespiti amacıyla yapılacak ölçümü yaptırmayan kişiler hakkında ise 150.000 TL idari para cezası uygulanacak ve sürücü belgesi 5 yıl süreyle geri alınacaktır.

B.5. Cep Telefonu, Ses ve Görüntü Cihazları ile Gürültüye İlişkin Değişiklikler

Kanun ile birlikte, kanun dışı eylemlere özendirme, seyir halinde dikkat dağınıklığına ve çevresel rahatsızlığa yol açan bazı fiiller bakımından da yaptırımlar artırılmıştır. Bu kapsamda;

5. Araçları kol veya grup (konvoy) halinde sürerken, diğer araçların geçişini zorlaştıracak veya tehlikeye sokacak biçimde trafiği kısmen veya tamamen engelleyenlere

• 90.000 TL idari para cezası
• Sürücü belgesinin 60 gün geri alınması
• 60 gün aracın trafikten men edilmesi yaptırımları uygulanacaktır.

Bu ihlal otoyol, köprü, viyadük veya tünelde gerçekleştirilirse, ceza ve yaptırımlar iki kat olarak uygulanacaktır.

5. Seyir halinde cep telefonu kullanımı

Seyir halinde cep telefonu kullanan sürücüler bakımından;

• ilk ihlalde 5.000 TL,
• bir yıl içinde ikinci ihlalde 10.000 TL,
• bir yıl içinde üçüncü ve sonraki her ihlalde ise 20.000 TL idari para cezası uygulanması
• Üçüncü ve sonraki ihlallerde ayrıca sürücü belgesine 30 gün süreyle el konulması öngörülmüştür.

5. Mevzuata aykırı ses, görüntü ve haberleşme cihazları

Araçta mevzuata aykırı ses, görüntü veya haberleşme cihazı bulundurulması ya da kullanılması halinde 21.000 TL idari para cezası uygulanacak ve araç 30 gün süreyle trafikten men edilecektir.

5. Mevzuata aykırı teknik değişiklik ve gürültü

Araç üzerinde mevzuata aykırı teknik değişiklik yapılması halinde işletene 5.000 TL idari para cezası uygulanacak ve araç uygun hale getirilinceye kadar trafikten men edilecektir.

Bu değişikliğin aynı zamanda gürültü çıkaracak nitelikte olması halinde sürücüye ayrıca 16.000 TL idari para cezası uygulanacak ve araç 30 gün süreyle trafikten men edilecektir. Men süresi sonunda araç, uygun hale getirilmeden teslim edilmeyecektir.

Zorunlu koruma çerçeveleri veya koruyucu yapıların eksik olması halinde ise işletene 16.000 TL idari para cezası uygulanacak ve araç uygun hale getirilinceye kadar trafikten men edilecektir.

B.6. Koruyucu Sistemlere ve Kış Lastiğine İlişkin Değişiklikler

Emniyet kemerinin, koruma başlığı ve koruma gözlüğünün, çocuk bağlama sisteminin ve yönetmelikte belirlenen diğer koruyucu sistemlerin kullanılması zorunludur.

Emniyet kemeri kullanmayan sürücülere ve yolculara 2.500 TL idari para cezası uygulanır. İhlalin bir yıl içinde dört kez gerçekleşmesi halinde sürücü belgesi 30 gün süreyle geri alınır.

Koruma başlığı (kask) ve koruma gözlüğü kullanmayan sürücülere/yolculara 2.500 TL, bir yıl içinde iki defa ihlalde bulunanlar 5.000 TL, üç veya daha fazla ihlal edenlere 10.000 TL idari para cezası uygulanır.

Kış lastiği kullanımının zorunlu tutulduğu dönemlerde kış lastiği kullanılmadığının tespiti halinde 6.000 TL idari para cezası uygulanacaktır.

Karlı ve buzlu hava şartlarında, kamyon, çekici ve otobüs cinsi araçların kar zinciri kullanmayan araçların sürücüsüne 6.000 TL idari para cezası uygulanır. Kar zinciri kullanmaması nedeniyle trafik akışına engel olan kamyon, çekici ve otobüs cinsi araçların sürücüsüne 24.000 TL para cezası uygulanması öngörülmüştür.

B.7. Hız İhlallerine İlişkin Değişiklikler

Yeni düzenleme ile hız ihlalleri bakımından yerleşim yeri içinde ve dışında uygulanacak ayrıntılı kademeli ceza sistemi getirilmiş; ağır ihlaller bakımından sürücü belgelerinin 30, 60 veya 90 gün süreyle geri alınması öngörülmüştür.

Kademeli ceza sistemine göre hız sınırlarını;

• Yerleşim yeri içinde;

• 6-10 km/s aşanlara 2.000 Türk lirası,
• 11-15 km/s aşanlara 4.000 Türk lirası,
• 16-20 km/s aşanlara 6.000 Türk lirası,
• 21-25 km/s aşanlara 8.000 Türk lirası,
• 26-35 km/s aşanlara 12.000 Türk lirası,
• 36-45 km/s aşanlara 15.000 Türk lirası,
• 46-55 km/s aşanlara 20.000 Türk lirası,
• 56-65 km/s aşanlara 25.000 Türk lirası,
• 66 km/s ve daha fazla aşanlara 30.000 Türk lirası,
•  Yerleşim yeri dışında;
• 11-15 km/s aşanlara 2.000 Türk lirası,
• 16-20 km/s aşanlara 4.000 Türk lirası,
• 21-25 km/s aşanlara 6.000 Türk lirası,
• 26-30 km/s aşanlara 8.000 Türk lirası,
• 31-40 km/s aşanlara 12.000 Türk lirası,
• 41-50 km/s aşanlara 15.000 Türk lirası,
• 51-60 km/s aşanlara 20.000 Türk lirası,
• 61-70 km/s aşanlara 25.000 Türk lirası,
• 71 km/s ve daha fazla aşanlara 30.000 Türk lirası, idari para cezası verilir.

Bunun yanında, hız tespit cihazlarının yerini belirleyen veya sürücüleri önceden ikaz eden cihazların;

• imal veya ithali halinde 370.000 TL,
• araçta bulundurulması halinde ise işletene 185.000 TL idari para cezası uygulanacaktır.

Ayrıca bu cihazlara el konulacak ve haklarında kamuya geçirme prosedürü uygulanacaktır.

3. Sonuç

Kanun ile birlikte, trafik ihlallerine yönelik yaptırımlar önemli ölçüde artırılmış ve özellikle kamu güvenliğini tehdit eden ağır trafik ihlalleri bakımından daha caydırıcı ve çok katmanlı bir yaptırım sistemi oluşturulması amaçlanmıştır.

Başta plaka usulsüzlükleri, ağır hız ihlalleri, kırmızı ışık ihlallerinin tekrarı, trafikte saldırgan davranışlar, alkol veya uyuşturucu etkisi altında araç kullanılması ve trafik denetiminden kaçılması gibi fiiller bakımından; yüksek idari para cezaları, sürücü belgesinin geri alınması veya iptali ve araçların trafikten men edilmesi gibi ağır sonuçlar öngörülmüştür.

Bu nedenle, sürücüler ve araç işletenleri bakımından yeni düzenlemelerin dikkatle takip edilmesi; uygulanan idari yaptırımların, tebligatların ve sürücü belgesine ilişkin işlemlerin somut olay özelinde hukuki değerlendirmeye tabi tutulması önem taşımaktadır.

 

Saygılarımızla,

Gülaç Hukuk Bürosu